Van achterdocht naar vertrouwen:

Stop gaslighting communicatie 

 

Dankzij de training ‘Gaslighting Stoppen’ heb ik geleerd om subtiele vormen van manipulatie te herkennen. Ik kan nu mijn team weer een veilige en ondersteunende werkomgeving bieden.”

tips gaslighting communicatie

Gaslighting communicatie en leiderschapstrainingen

Gaslighting communicatie. Dit is een toxische vorm van communiceren die mij echt aan het hart gaat. Als existentieel begeleidingskundige bestudeer ik veel vormen van communicatie tussen professionals. Met name  gaslighting communicatie wordt (ook) op de werkvloer in teamverband steeds meer gebezigd.

Bijvoorbeeld wat ik laatste tijd vaak hoor in trainingen is:

  • “Ik heb dat nooit gezegd. Misschien heb je het van iemand anders gehoord?”
  • “Ik ben niet de enige die een probleem ervaart met jou op de werkvloer. Misschien moet jij aan jezelf werken?”
  • Je werk is nog niet op het niveau dat we hier verwachten. Misschien is deze open minded omgeving niets voor jou?”

De cancelcultuur is huidig fenomeen waarbij individuen of groepen worden uitgesloten vanwege bepaalde uitspraken of gedrag. Groepen en mensen  polariseren in de samenleving.

Gaslighting kan zich qua communicatie voordoen wanneer iemand probeert de zienswijze van een collega te manipuleren door de realiteit te verdraaien óf de ander te doen laten twijfelen aan zichzelf.

Het is een patroon die zowel  individuen met  elkaar “uitleven”, alswel teams en leidinggevenden onder elkaar kunnen deze dynamiek ook toepassen.

Gaslighting communicatie is een ernstig probleem dat diepgaande negatieve effecten kan hebben.

Dankzij  bewustwording in combinatie met een stijl van empathisch leidinggeven bied ik tools om snel deze manipulatie een halt toe te roepen.

  

Signalen van gaslighting communicatie

Het effect van gaslighting communicatie op werknemers maakte ik zelf mee.  Ik  werkte als zelfstandig trainer voor een team waarbij een programmaleider  mij vol verve binnenhaalde. Zij gaf mij extra veel aandacht.

Zij zag mijn talenten en schiep mogelijkheden. Wauw.  Ik was flabbergasted! Ik zou zomaar haar rechterhand mogen worden in de toekomst!

Te mooi om waar te zijn…eerste kenmerk…

Ik voelde mij gehoord en gezien – ik keek tegen haar op. Zij had zoveel meer ervaring en werkelijk grootse plannen. Heerlijk! De cursusruimte mocht ik gratis gebruiken voor mijn groepen. Mijn declarabele uren zou ik dan niet hoeven  factureren als tegenprestatie. Dat scheelde.

De complimenten naar mij toe waren niet áán te slepen. Regelmatig ontving ik hartjes en kusjes en alle liefde onderaan elke mail.  Dit deed ze ook al  niet bij iedereen.

Tweede kenmerk…voel je het al? 

Tot  het moment dat ik een besluit bij haar bespreekbaar maakte.

Het ging om een collega organisatie waar ik ook graag voor wilde werken. Er was daar ook plek. Zij reageerde hoe ik het in mijn hoofd haalde. Als ik dat ging doen zou ik mijn voordelen bij haar verspelen. Ze wilde geen verstrengeling naar buiten toe indien ik serieus haar compagnon wilde worden.

Het tij keerde compleet! Ik reageerde verpletterd. Van binnen sloeg ik dicht…én….ik schaamde me kapot.

Vanaf dat moment werd de sfeer ondermijnend. Grimmig. De hartjes verdwenen. De complimenten ook. Zij twijfelde openlijk aan mijn bekwaamheid als trainer vooral waar nieuwe cursisten  bijzaten.

Ze deed dit op een heel subtiele manier die lastig te confronteren was. Het huilen stond mij na afloop vaak  nader dan het lachen.

Invloed op mentale gezondheid

De nieuwe cursisten ontweken mij. Ik vertelde het niemand. Kroop in mijn schulp en sloot mezelf buiten. Ik voelde me somber.

Wanneer ik haar pas (veel te laat) confronteerde met hoe zij haar woorden had bedoeld, draaide zij het gesprek zo dat ik mezelf begon af te vragen of ik het allemaal verkeerd had begrepen?  Ik wist het blijkbaar allemaal niet meer zo helder.  Suffie…zei ze.

Ik maakte het weer goed met haar. Opgelucht. Stom....

Het vijandige gedrag ontstond nogmaals toen ik (opnieuw) een behoefte van mijn kant aangaf.  Ik wilde namelijk checken of ik werd gegaslight. Dit deed ik door steeds vaker mijn behoeften uit te spreken…

En dus…

Vroeg ik haar of ik haar printer even mocht lenen? Een klein formulier.  Het werd opnieuw vaag….wat ik wel niet van haar vroeg! Wat ik haar niet aandeed…bingo!  Een gaslighter…ik voelde me vreselijk.

Deze ervaring liet me  achter met een ontwrichtend gevoel van verwarring en achterdocht.  Ik vertrouwde haar maar ook de cursisten die nu werden opgehemeld voor geen meter meer.

Ik trok mij zodoende voor een tijdje terug door haar als zzp’er. Ik legde uit waarom. Na afloop die zomer ontving ik een forse factuur van  haar voor gemaakte kosten om mij te ondersteunen in mijn leerproces. Plus printkosten. En het gebruik van de cursusruimte… Via een rechtszaak heb ik dit aangevochten en deze zaak heeft zij godzijdank verloren.

Gaslighting communicatie in zorg en onderwijs

 Gaslighting communicatie is een vorm van emotionele manipulatie waarbij de dader het slachtoffer laat twijfelen aan zijn of haar eigen waarnemingen, herinneringen en zelfs gezond verstand. Dit kan leiden tot ernstige emotionele schade en giftige werkomgevingen creëren.  Met name in zorg en onderwijs en het mensgerichte werk heeft dit altijd invloed op de eindgebruiker.

Gaslighting communicatie is subtiel en verraderlijk. Het kan verschillende vormen aannemen, zoals: 

  • Ontkenning: De dader ontkent feiten of gebeurtenissen die duidelijk hebben plaatsgevonden.
  • Verwarring zaaien: Door tegenstrijdige informatie te geven of feiten te verdraaien, creëert de dader verwarring en onzekerheid.
  • Mislukkingen uitvergroten: kleine fouten of tekortkomingen worden overdreven om het slachtoffer te ondermijnen. 
  • Afleiden en afleiden: De dader verandert regelmatig van onderwerp om het slachtoffer af te leiden van het oorspronkelijke punt van discussie.

 

Omzetten naar methode

Dankzij meerdere eigen ervaringen met gaslighting  communicatie en die van andere ervaringsprofessionals heb ik een unieke methodiek  ontwikkeld die fantastisch werkt.

 

De impact van gaslighting in zorg en onderwijs

In zorg- en onderwijsomgevingen, waar vertrouwen en open communicatie de hoofdzaak zijn, heeft een gaslighting  cultuur desastreuze gevolgen. Het creëert een cultuur van roddelen, achterdocht en wantrouwen, wat zowel de medewerkers als ook  de kwaliteit van de zorg/onderwijs negatief beïnvloedt. De motivatie verdwijnt. 

Leidinggevenden spelen een essentiële rol bij het herkennen en tegengaan van deze schadelijke cultuur. 

 

Gaslighting stoppen: training voor leidinggevenden

In mijn training “gaslighting stoppen” voor leidinggevenden in zorg en onderwijs, bied ik strategieën om gaslighting te identificeren en uit te bannen. Enkele belangrijke aspecten van de training zijn:

  • Bewustwording en herkenning: de tekenen van gaslighting herkennen en begrijpen hoe dit  jouw team beïnvloedt
  • Communicatievaardigheden: we bespreken effectieve communicatie technieken die vertrouwen bevorderen 
  • Empathisch leiderschap: empathisch luisteren en ondersteuning te bieden aan medewerkers die mogelijk slachtoffer zijn van gaslighting 
  • Cultuurverandering: ontwikkelen van een werkcultuur waarin eerlijkheid en respect de norm zijn, is essentieel om gaslighting te voorkomen.

 Het is mijn missie als existentieel begeleidingskundige om leidinggevenden te  ondersteunen om een gezonde werkomgeving neer te zetten. In elk geval vrij van  de negatieve invloed van gaslighting.